Wil je in Nederland een bedrijf starten of als zelfstandige beginnen, dan moet je marktonderzoek doen, een ondernemingsplan schrijven, de regelgeving uitpluizen, je inschrijven, vergunningen aanvragen en, als je afhankelijk bent van een uitkering, toestemming vragen van de uitkerende instantie. En weet je je klantmanager bij de Sociale Dienst of je werkcoach bij het UWV te overtuigen van je ondernemerskwaliteiten en je bedrijfsidee, dan heb je kans toestemming te krijgen en mag je je gaan voorbereiden op zelfstandigheid. Met hulp van een deskundige ondernemerscoach die je zelf kan uitkiezen en door hen betaald wordt. In wat voor een luxe leven wij toch! Althans zo ging het tot voor kort. Want nu is het geld op. Bij het UWV.
 

Het UWV is in 2009 iets te ruimhartig met haar budgetten omgesprongen en nu zijn ze genoodzaakt drastisch te korten op de inkoop van re-integratietrajecten. Daardoor worden alleen nog re-integratietrajecten ingezet voor mensen die langer dan 12 maanden een WW uitkering ontvangen en is er “een sterke voorkeur voor trajecten waarbij een werkgever de stevige intentie uitspreekt voor het realiseren van een dienstverband van tenminste 6 maanden” (citaat uit brief die het UWV stuurde aan re-integratiebedrijven).
 

Over zelfstandigen zegt de brief: “Een traject naar zelfstandige arbeid kan ook voor klanten die langer dan een jaar werkloos zijn, worden ingezet…. Wel kijken wij kritischer naar de slaagkans.” Dat kritischer kijken gaat het UWV doen door elk re-integratieplan maar liefst vier keer te toetsen. Ze pakken het in ieder geval grondig aan daar bij het UWV. (Voor mensen met een WAO of WIA uitkering is de situatie minder dramatisch, maar ook daar wordt de hand op de knip gehouden).

De Fransen met wie ik een slaapcoupé deel, zijn er tot hun schrik achter gekomen dat de trein geen restaurantwagon kent en stillen hun honger noodgedwongen met kaascrackers en tomaten, die naar het schijnt ‘tres bon’ zijn, dus vermoedelijk echt met hun wortels in de Tsjechische aarde gestaan hebben.

 

Heeft je ondernemingszin echter al wortel geschoten, dan wacht je geen jaar met het ontwikkelen van plannen en het treffen van voorbereidingen. Ga je starten vanuit de WW, dan zul je het voorlopig dus zonder deskundige ondersteuning moeten stellen (tenzij je dat anders financiert natuurlijk). Dat betekent echter niet dat je vrij bent om te beginnen. De regelgeving blijft van kracht: je moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, wekelijks solliciteren en passend werk accepteren. Wil je toch de handen vrij hebben om je onderneming op te starten, zorg dan in ieder geval dat je toestemming krijgt van het UWV en wie weet hoef je dan niet op te draven bij de groepstrainingen voor werkzoekenden die UWV zelf organiseert als alternatief voor de individuele re-integratie. Je kunt een oriëntatieperiode van 1 maand aanvragen en daarna een oriëntatieperiode van maximaal 6 maanden.
 

Enkele aspirant ondernemers hadden al mondeling toestemming van het UWV om een IRO-traject in te kopen op weg naar zelfstandigheid. Je zult er misschien hard voor moeten knokken om te zorgen dat UWV die belofte gestand doet. Maar bedenk, een mondelinge overeenkomst is ook een overeenkomst.
 

 

Wil je toch wat extra ondersteuning, loop dan eens binnen bij de Sociale Dienst van je gemeente. Een gemeente met een vooruitziende blik ziet het belang om te voorkomen dat je straks een beroep gaat doen op een bijstandsuitkering of als NUGger aan de kant komt te staan. Bij veel gemeenten zijn, in ieder geval voor 2010, de budgetten voor re-integratie nog niet uitgeput. Volgend jaar zullen deze echter zeker ten prooi vallen aan de noodzakelijke crisismaatregelen. Gemeenten hebben ook doelstellingen om zogenaamde NUGgers (niet uitkeringsgerechtigden) te helpen bij het verwerven van een inkomen. Verloopt je WW-uitkering binnenkort en heb je geen recht op bijstand omdat je een verdienende partner hebt, dan kan je proberen die weg te bewandelen. Of doe een beroep op microfinanciering; een instrument om zowel startkapitaal als deskundige ondersteuning te financieren.