Personeelsmanagement is overwegend een sociale zaak. Met andere woorden: het gaat om het om kunnen gaan met mensen. In grote bedrijven heet dat “human resource management”, in het MKB  “de juiste man binnen krijgen en houden”. Dit vraagt veel van een ondernemer, veel meer dan men vaak beseft voordat men aan het ondernemerschap begint. Het vraagt goed ontwikkelde sociale vaardigheden, zoals:  jezelf uiten (verbaal en non-verbaal), aanpassen, vriendelijk zijn, assertief zijn, inleven in de ander, grenzen stellen etc. Sociale vaardigheden gaan over contact maken met mensen, een relatie met ze op bouwen én behouden. 

 

 

Sociale vaardigheden gaan van een heel oppervlakkig niveau (een praatje in de lift) tot een diep emotioneel niveau (je gevoelens uiten aan je partner). Als leider van je bedrijf is het van belang de juiste afstand te bewaren: niet te oppervlakkig maar ook niet te diep. In vrijwel al mijn coachingstrajecten van ondernemers is dit vroeg of laat een vraag: hoe reguleer ik de juiste afstand?  En ook hier zie ik kenmerkende verschillen tussen mannen en vrouwen. 

 

Een aantal voorbeelden: een directeur (man) wil een medewerker promoveren naar een buitenlandse post, maar durft dit niet te vragen want hij weet dat de medewerker thuis tegenstand krijgt wegens privéproblemen. Hij gaat het gesprek hierover niet aan, de post blijft oningevuld, de directeur ontevreden, de medewerker mist een kans. Een andere mannelijke directeur merkt dat er spanning heerst in zijn bedrijf nadat hij een contract niet verlengd heeft van een medewerker. Hij vermoedt dat de rest vreest voor hun baan en hij is bang dat zijn eigen angsten voor de crisis zullen overslaan. In een vergadering presenteert hij de nieuwe bedrijfsstrategie, zonder iets te zeggen over de spanningen. Dan een voorbeeld van een vrouwelijke directeur. Ze tobt met een jonge medewerker die naar haar gevoel veel potentie heeft om van waarde te kunnen zijn, maar het komt er niet uit. Ze vindt deze jongen onvolwassen en onzelfstandig en coacht hem dagelijks. Ze weet vrijwel alles over zijn privéleven en geeft hem adviezen.  

 

Wat deze voorbeelden laten zien is dat het er grote verschillen bestaan in de mate waarin men persoonlijk omgaat met het personeel. In het eerste voorbeeld heb ik de ondernemer geadviseerd een persoonlijk gesprek aan te gaan met de medewerker en juist wel over zijn privé situatie te praten. De tweede directeur doet er goed aan de angsten te benoemen die rondwaren, in plaats van ze onder het kleed te vegen (waar ze een geheel eigen leven gaan leiden). De vrouwelijke directeur kampte met het tegenovergestelde: zij had moeite om afstand te bewaren. Zij voelde zich zo betrokken dat het voor haar te moeilijk werd om deze medewerker te ontslaan of te degraderen. Haar gaf ik het advies minder persoonlijke aandacht aan de medewerker te besteden en haar mannelijke partner in het bedrijf de coaching over te laten nemen. 

 

 

Vrouwen leren in hun ontwikkeling zich te richten op de behoeften van de ander, mannen leren zich te richten op hun eigen behoeften. Het is een goede kwaliteit in omgang met personeel als je, zoals veel vrouwen, betrokken bent op je medewerkers en een persoonlijke band hebt. Je medewerkers zullen dan eerder hulp vragen waardoor problemen voorkomen kunnen worden. Ze zullen eerder loyaal zijn als ze voelen dat ze van betekenis voor jou en je bedrijf zijn. Bovendien zal de sfeer positiever zijn, waardoor de interne en externe samenwerking beter loopt. Vrouwen zijn hier van oudsher beter in dan mannen. Zij zijn vaak het bindmiddel in families en andere sociale contexten.

 

 Bij mannen is dit van oudsher anders. Zij hebben minder geleerd zich op de behoeften van anderen te richten en hebben daar dus ook niet zomaar oog voor. Hierdoor worden ze vaak ook minder belemmerd door allerlei relationele zaken op de werkvloer en slagen zij er vaak beter in de zakelijke belangen goed in het oog te houden, zonder deze te laten vertroebelen door persoonlijke issues. Mannen hebben ook geleerd dat emoties en zaken gescheiden werelden zijn, wat hen soms in de weg kan staan bij het hanteren van personele problemen, maar vaak kan het ook heel behulpzaam zijn in het blijven bewaken van het kader van werk (werk is werk, geen vriendenclub) wat veiligheid en structuur biedt.  Bij vrouwen is het gewoonlijk dat deze werelden meer door elkaar heen lopen, wat de werkelijkheid wellicht meer recht doet, maar wat soms de werkverhoudingen en sfeer negatief sterk beïnvloedt.

 

Ook dus als het gaat om omgang met het personeel kunnen ondernemers m/v veel van elkaar leren: bewaak je zakelijke rol, met de juiste professionele afstand maar met een betrokken ondertoon die heel persoonlijk kan worden als de situatie daarom vraagt.