Er is sprake van een franchise wanneer een bedrijf (de franchisegever) een handelsnaam (het merk) en de bedrijfsvoering aan een persoon of groep (de franchisenemer) in licentie geeft volgens afspraken die worden vastgelegd in een contract (de franchiseovereenkomst). De franchisegever steunt de franchisenemer en heeft in sommige gevallen enige zeggenschap over hoe de franchisenemer te werk gaat onder de merknaam.  In ruil daarvoor betaalt de franchisenemer doorgaans een eenmalig bedrag (het entreegeld) en een telkens terugkerende bijdrage (royalty) voor het gebruik van de handelsnaam en de bedrijfsvoering.

 

Er bestaat een efficiënte taakverdeling tussen franchisenemer en franchisegever. Beide partijen doen vooral datgene, waar zij sterk in zijn. Voor de franchisenemer zijn dat vooral de operationele taken, zoals de verkoop en de dagelijkse gang van zaken binnen de eigen onderneming. Voor de franchisegever ligt het accent op de marketing en de aansturing van de totale organisatie.  Beide partijen hebben als doel: het realiseren van een optimaal resultaat.

 

De toegevoegde waarde van franchise
Franchising als systeem van distributie blijkt zeer succesvol te zijn. Het fenomeen groeit in Nederland nog steeds fors. Onderzoek heeft uitgewezen dat:
 

- de slagingskans van startende ondernemers in franchiseverband rond de 90% ligt
- in franchiseverband gemiddeld betere resultaten worden gerealiseerd dan bij niet-samenwerkende zelfstandige ondernemers.

 

Het succes van franchising is goed te verklaren: de franchisenemers kunnen zich toeleggen op datgene waar zij goed in zijn, de praktische en de commerciële kant van hun bedrijf.  De franchisegever zorgt voor ondersteuning op allerlei gebieden waar de franchisenemer niet de tijd en het geld, of zelfs weinig belangstelling voor heeft.

 

Wat kost dat?
Voor het gebruik van de door de franchisegever ontwikkelde formule dient de franchisenemer aan de organisatie vergoedingen te betalen. De wijze waarop dit gebeurt, is per franchiseformule sterk verschillend.  Dit zijn de meest voorkomende vergoedingen:

 

Entree-fee
Deze vergoeding wordt in rekening gebracht als vergoeding voor de investeringen, zowel in tijd als in geld, die de franchiseorganisatie heeft gedaan ten behoeve van de ontwikkeling van het franchiseconcept. Ook wordt een deel van de kosten voor het opstarten van deze specifieke vestiging hieruit betaald. Het is een eenmalig bedrag, ineens te betalen bij de start van de samenwerking.
 

Royalty (of franchisevergoeding / franchisebijdrage)
De franchiseorganisatie zal de formule moeten onderhouden en permanent moeten ontwikkelen. De concurrentiepositie van de franchiseorganisatie moet gewaarborgd blijven dan wel verder verbeterd worden. De vergoeding voor deze activiteiten is de royalty, die vaak als percentage van de omzet wordt berekend en periodiek, bijvoorbeeld per maand, in rekening wordt gebracht. Diverse andere royaltybepalingen komen in de praktijk ook voor, zoals een vast bedrag (‘fixed-royalty’) per jaar, te voldoen per maand. De royalty bevat ook een winstcomponent voor de franchisegever.
 

Reclamebijdrage
Het opstellen van het reclame- en promotiebeleid, de voorbereiding van de reclameactiviteiten en de uitvoering vindt centraal plaats. De kosten van deze inspanningen door de franchisegever worden berekend aan de franchisenemer. De reclamebijdrage wordt vaak als een percentage van de omzet berekend.